Obecność dzików w zurbanizowanej Warszawie to skomplikowany temat, który wywołuje silne emocje wśród mieszkańców. W ostatnich miesiącach, z uwagi na wzrost liczby zgłoszeń oraz incydentów z udziałem tych zwierząt, władze miasta podejmują kroki mające na celu przede wszystkim ochronę bezpieczeństwa obywateli.
- Dziki w Warszawie stają się coraz większym zagrożeniem dla mieszkańców.
- Liczba zgłoszeń wzrosła z 423 (2020) do 8 804 (2025).
- W 2025 roku populacja dzików w Warszawie wynosiła 3031 (badanie teledetekcyjne powtórzono w tym roku, populacja co roku rośnie).
- Relokacja dzików jest zakazana przez regulacje UE związane z ASF.
- Odłów z uśmierceniem stosowany jest jedynie w ostateczności.
- W 2026 roku tylko 37 z 1546 interwencji zakończyło się uśmierceniem.
Priorytetem jest bezpieczeństwo mieszkańców
Obecność dzików w gęsto zabudowanych obszarach miasta, w pobliżu ruchliwych ulic i osiedli, stwarza realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Interwencje w takich warunkach są złożone i wymagają szczególnej ostrożności. Zespół ekspertów i przedstawicieli służb, powołany przez Prezydenta Warszawy, zajmuje się tymi problemami.
Działania miasta są prowadzone od lat, ale ich skala znacznie wzrosła w ostatnim czasie, co jest związane z łatwym dostępem dzików do pożywienia oraz ich zdolnościami adaptacyjnymi.
Służby starają się interweniować z uwzględnieniem lokalnej społeczności i zgodnie z obowiązującym prawem.
Oprócz interwencji, od wielu lat prowadzone są działania edukacyjne, monitoring populacji oraz analiza możliwych rozwiązań systemowych. Lasy Miejskie Warszawa oraz miasto organizują kampanie dotyczące postaw wobec dzikich zwierząt.
Przyjazne tereny leśne dla dzikich zwierząt
Miasto od lat dostosowuje swoje tereny leśne, aby były one atrakcyjne dla dzików pod względem bazy pokarmowej. Dzikie zwierzęta nie są tam przepłaszane ani odstrzeliwane. W okolicach Warszawy brakuje naturalnych wrogów dzików, takich jak ryś czy wilk.
Odstrzały przeprowadzane poza Warszawą mają wpływ na sytuację w stolicy. Gdy naturalne warunki bytowania są zakłócone w otaczających miasto terenach, dziki postrzegają Warszawę jako bezpieczniejsze miejsce. W ubiegłym roku w powiatach otaczających miasto – w tym w strefie Parku Narodowego – uśmiercono około 3900 dzików w ramach odstrzału sanitarnego, a dodatkowe 350 w ramach polowań. Tak duża skala działań poza miastem powoduje, że populacja dzików przenosi się do terenów zurbanizowanych, a zwierzęta coraz chętniej wchodzą do Warszawy, traktując ją jako miejsce schronienia.
Regulacje prawne i sytuacja epidemiologiczna wśród zwierząt
Aktualne działania są zgodne z prawem, które reguluje możliwe metody postępowania. Redukcja populacji dzików nie jest podejmowana w celu zmniejszenia ryzyka ASF (afrykańskiego pomoru świń). Jednak obowiązujące przepisy, w związku z zagrożeniem chorobami w kraju i UE, wykluczają stosowanie niektórych alternatywnych metod.
M.st. Warszawa znajduje się w strefie objętej ograniczeniami, co oznacza zakaz przemieszczania dzików, uniemożliwiający stosowanie metody odłowu z relokacją, która była praktykowana w stolicy do 2018 roku, przed wybuchem ASF.
Zakaz ten obowiązuje wszystkie państwa członkowskie UE, także te, w których ASF nie występuje. Jego celem jest ograniczenie rozprzestrzeniania się wirusa, którego naturalnymi nosicielami mogą być dziki.
Miasto podejmowało próby zmiany tych regulacji. 25 kwietnia 2025 r. Prezydent Warszawy wystąpił do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zniesienie ograniczeń. W odpowiedzi z 17 czerwca 2025 r. ministerstwo, powołując się na stanowisko Głównego Lekarza Weterynarii, nie znalazło podstaw do wystąpienia do Komisji Europejskiej o zmianę przepisów.
Podstawa działań miasta
Obecne działania realizowane są na podstawie decyzji nr 103/OS/2026 z 20 marca 2026 r., wydanej zgodnie z Prawem łowieckim. Zakłada ona:
- odłów z uśmierceniem do 400 dzików – do 31 marca 2027 r.,
- odstrzał redukcyjny do 100 dzików – do 31 grudnia 2026 r.
Decyzja została podjęta w związku z zagrożeniem, jakie te zwierzęta stwarzają dla prawidłowego funkcjonowania obiektów użyteczności publicznej na terenie stolicy.
Rosnąca skala problemu i zagrożenie
W związku ze skalą problemu w Warszawie, od 2025 roku prowadzone są inwentaryzacje liczby dzików – w zeszłym roku naliczono ich 3031. To jedyne takie badanie teledetekcyjne w Polsce, które powtórzono w tym roku.
Wraz ze wzrostem populacji dzików, znacząco rośnie liczba zgłoszeń dotyczących ich obecności w mieście:
- w 2020 r. – 423 zgłoszenia,
- w 2025 r. – 8 804 zgłoszenia.
W 2025 r. odnotowano:
- 341 kolizji drogowych z udziałem dzików,
- 121 ataków na ludzi.
W 2026 r. już 3 osoby wymagały hospitalizacji po atakach dzików i przeszły profilaktyczne szczepienia przeciw wściekliźnie.
Praktyka interwencji
W dzielnicach takich jak Bemowo i Mokotów zastosowano metodę odłowu z uśmierceniem przy wykorzystaniu aplikatora pneumatycznego do podania środka farmakologicznego.
Interwencje Lasów Miejskich Warszawa w przestrzeni miejskiej są prowadzone w sposób maksymalnie bezpieczny i odpowiedzialny – zarówno dla mieszkańców, jak i dzików. Odstrzał przy użyciu broni palnej nie jest stosowany w mieście. W sytuacjach wymagających reakcji korzysta się z metody odłowu z uśmierceniem przy użyciu aplikatora pneumatycznego, jednak jest to zawsze rozwiązanie ostateczne, stosowane w ścisłej współpracy z Policją lub Strażą Miejską. Skala tych działań pokazuje, że sięga się po nie bardzo rzadko. W pierwszej kolejności zawsze podejmowane są próby przepłoszenia zwierząt, o ile jest to możliwe i bezpieczne.
W okresie od 1 stycznia do 14 kwietnia 2026 r.:
- przeprowadzono 1546 interwencji,
- tylko w 37 przypadkach zastosowano odłów z uśmierceniem,
- łącznie zredukowano 124 dziki.
W pierwszej kolejności zawsze analizowana jest możliwość przepłoszenia zwierząt – szczególnie jeśli w pobliżu znajdują się tereny zielone. Metoda ta nie jest jednak stosowana, gdy mogłaby stwarzać zagrożenie, np. dla uczestników ruchu drogowego.
