Wprowadzenie procedur zgłoszeń wewnętrznych oraz zewnętrznych jest związane z ustawą z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów. Dokumenty te precyzują zasady zgłaszania informacji o naruszeniach prawa oraz zapewniają ochronę osobom zgłaszającym takie przypadki.
Nie każda osoba zgłaszająca nieprawidłowości może być uznana za sygnalistę. Status ten przysługuje jedynie tym, którzy publicznie informują o naruszeniach prawa w obszarach określonych w ustawie, m.in. dotyczących korupcji, zamówień publicznych, ochrony środowiska, zdrowia publicznego oraz ochrony danych osobowych.
Informacja o naruszeniu musi być uzyskana w kontekście związanym z pracą, a zgłoszenie winno być przesyłane poprzez poufne kanały komunikacji, które nie są wykorzystywane w codziennej pracy Urzędu.
Mieszkańcy oraz osoby zgłaszające sprawy niezwiązane z ustawą nie są traktowane jako sygnaliści. Urząd m.st. Warszawy nie rozpatruje także zgłoszeń anonimowych w ramach tej ustawy.
Co z zgłoszeniami spoza zakresu ustawy?
Zgłoszenia, które nie spełniają warunków określonych w ustawie o ochronie sygnalistów, są jednak rozpatrywane. Przechodzą one procedurę zgodnie z Polityką antykorupcyjną m.st. Warszawy i są przekazywane do odpowiednich komórek organizacyjnych Urzędu lub właściwych jednostek miejskich.
W ten sposób możliwe jest wyjaśnianie także spraw zgłaszanych anonimowo.
Dwa sposoby zgłaszania naruszeń prawa
Ustawa o ochronie sygnalistów przewiduje dwa główne tryby zgłaszania naruszeń prawa.
Zgłoszenie wewnętrzne polega na przekazywaniu informacji o naruszeniach w obrębie organizacji do wyznaczonych osób lub komórek odpowiedzialnych za ich obsługę. To podstawowy sposób na identyfikację i eliminację nieprawidłowości.
Z kolei zgłoszenie zewnętrzne dotyczy przekazywania informacji do odpowiedniego organu publicznego, jak Rzecznik Praw Obywatelskich. Umożliwia to rozpatrzenie sprawy poza strukturami organizacyjnymi.
Kluczowa różnica między tymi trybami leży w adresacie zgłoszenia – wewnętrzne jest kierowane do organizacji, natomiast zewnętrzne do organu publicznego.
Sygnalista ma prawo wyboru kanału zgłoszenia. Może zdecydować się na zgłoszenie zewnętrzne bez wcześniejszego zgłoszenia wewnętrznego lub skorzystać z obu opcji.
Ochrona sygnalisty
Osoba zgłaszająca w dobrej wierze korzysta z ochrony prawnej od momentu złożenia zgłoszenia, niezależnie od tego, czy jest to zgłoszenie wewnętrzne, czy zewnętrzne.
Ochrona ta obejmuje zakaz działań odwetowych wobec sygnalisty, takich jak rozwiązanie umowy o pracę czy pogorszenie warunków zatrudnienia. Szczegóły dotyczące tej ochrony można znaleźć w art. 12 ustawy.
W przypadku zgłoszeń zewnętrznych sygnalista może uzyskać zaświadczenie od organu publicznego, potwierdzające objęcie go ochroną prawną, które może przedłożyć pracodawcy w dowolnym momencie.
Obowiązująca w Urzędzie procedura zapewnia mechanizmy ochrony, takie jak poufne kanały zgłoszeń i obowiązek zachowania tajemnicy przez osoby zaangażowane w postępowania.
Więcej informacji można znaleźć na stronach:
bip.warszawa.pl/web/biuro-zgodnosci/-/sygnalisci-zgloszenia-wewnetrzne,
bip.warszawa.pl/web/biuro-zgodnosci/-/sygnalisci-zgloszenia-zewnetrzne.